Ashwagandha (Witania ospała)

Ashwagandha jest jednym z adaptogenów, który ze względu na setki wyników badań oraz sięgającą tysięcy lat wstecz tradycję stosowania, ma zdecydowanie udokumentowane działanie na układ nerwowy. Jest powszechnie stosowana w celu redukcji stresu, uspokojenia, poprawy jakości snu oraz pamięci.

Właściwości

Swoje lecznicze właściwości Ashwagandha zawdzięcza witanolidom – charakterystycznym dla niej związkom, których niezwykle duża aktywność biologiczna oparta jest o strukturę witaferyny A. Oprócz witanolidów, Witania ospała stanowi istotne źródło takich substancji aktywnych jak: fenolokwasy, alkaloidy, związki z grupy fitosteroli, kumaryny oraz inne substancje adaptogenne należące do glikowitanolidów.

Kategorie działania

Działanie antystresowe, relaksujące, ułatwiające zasypianie

Ekstrakt z Ashwagandhy wyraźnie zmniejsza poziom długotrwale podwyższonego hormonu stresu – kortyzolu. Istotnie wpływa na poprawę nastroju, czas zasypiania oraz długość i jakość snu. Działa tonująco na układ nerwowy.

Mechanizm
  • obniża poziom glikokortykoidów wydzialanych podczas przedłużającej się reakcji stresowej)
    21


    Bhatnagar M, Sharma D, Salvi M . Neuroprotective effects of Withania somnifera dunal.: A possible mechanism. Neurochem Res. 2009 Nov; 34(11):1975-83

    ×
  • zmniejsza poziom biochemicznych parametrów chronicznego stresu – azotu mocznikowego, kwasu mlekowego oraz kortykosteronu we krwi
    20


    Mishra LC, Singh BB, Dagenais S. Scientific basis for the therapeutic use of Withania somnifera (ashwagandha): a review. Altern Med Rev. 2000 Aug; 5(4):334-46

    ×
  • zmniejsza nadmierne działanie dopaminy pod wpływem stresu – osłabia reaktywność receptorów dopaminergicznych
    20


    Mishra LC, Singh BB, Dagenais S. Scientific basis for the therapeutic use of Withania somnifera (ashwagandha): a review. Altern Med Rev. 2000 Aug; 5(4):334-46

    ×
  • aktywuje receptory dla GABA (kwasu gamma-aminomasłowego), który jest głównym neuroprzekaźnikiem hamującym
    12,13


    Kumar A, Kalonia H. Effect of Withania somnifera on Sleep-Wake Cycle in Sleep-Disturbed Rats: Possible GABAergic Mechanism. Indian J Pharm Sci. 2008;70(6):806–810;
    Mehta AK, Binkley P, Gandhi SS, Ticku MK. Pharmacological effects of Withania somnifera root extract on GABAA receptor complex. Indian J Med Res. 1991 Aug;94:312-5

    ×

Funkcje poznawcze i pamięć

Ekstrakt z Witanii ospałej stosowany jest jako element wspomagający terapię choroby Alzheimera oraz jako adaptogen zapobiegający pojawianiu się problemów ze zdolnościami poznawczymi. Ashwagandha istotne zmniejsza zmiany w mózgu wywołane toksycznym amyloidem beta (Aβ) – może zapobiegać jego powstawaniu, ułatwiać jego degradację i zmniejszać stan zapalny w mózgu. Dzięki swojemu korzystnemu działaniu na układ cholinergiczny – zwiększa poziom acetylocholiny, głównego neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za pamięć i zdolności poznawcze (kognitywne).

Mechanizm
  • wpływa na zmniejszenie powstawania Aβ poprzez wzrost poziomu i aktywności α-sekretazy – enzymu, który przekształca prekursor Aβ – białko APP w nietoksyczną, rozpuszczalną formę
    15


    Yoon SS, Jo SA. Mechanisms of Amyloid-β Peptide Clearance: Potential Therapeutic Targets for Alzheimer's Disease. Biomol Ther (Seoul). 2012;20(3):245–255. doi:10.4062/biomolther.2012.20.3.245

    ×
  • zwiększa poziom enzymu (białko IDE), które odpowiedzialny jest za degradację patologicznej formy Aβ
    16


    Rao RV, Descamps O, John V, Bredesen DE. Ayurvedic medicinal plants for Alzheimer's disease: a review. Alzheimers Res Ther. 2012;4(3):22

    ×
  • zwiększa usuwanie Aβ (usprawnia tzw. klirens komórkowy)
    16


    Rao RV, Descamps O, John V, Bredesen DE. Ayurvedic medicinal plants for Alzheimer's disease: a review. Alzheimers Res Ther. 2012;4(3):22

    ×
  • istotnie zmniejsza degradację acetylocholiny (hamuje aktywność enzymu rozkładającego ten neuroprzekaźnik – acetylocholinesterazę), dzięki czemu zwiększa się jej ilość w synapsach (strukturach, które występują pomiędzy zakończeniami neuronów, umożliwiających przekazywanie sygnałów w mózgu – zamianę informacji elektrycznej na chemiczną)
    3


    Bhatnagar M, Sharma D, Salvi M. Neuroprotective effects of Withania somnifera dunal.: A possible mechanism. Neurochem Res. 2009 Nov;34(11):1975-83. doi: 10.1007/s11064-009-9987-7. Epub 2009 May 15

    ×

Ochrona komórek nerwowych (działanie neuroprotekcyjne)

Ashwagandha znana jest ze swojego niezwykle szerokiego działania neuroprotekcyjnego. Ze względu na  właściwości zmniejszące toksyczne działanie Aβ – chroni komórki nerwowe przed uszkodzeniami, śmiercią komórkową i stanem zapalnym. Ekstrakt z Witanii podnosi poziom związków usprawniających regenerację i powstawanie nowych neuronów (neurogenezę), niweluje szkodliwe działanie związków uszkadzających komórki nerwowe, zwiększa plastyczność synaptyczną (powstawanie nowych połączeń pomiędzy neuronami, utrwalanie powstałych już sieci neuronalnych), aktywuje mechanizmy adaptacyjne i regeneracyjne organizmu. Ashwagandha działa dobroczynnie na komórki glejowe, które wspierają działanie neuronów i przekazywanie informacji pomiędzy nimi.

Mechanizm
  • nasila neurogenezę oraz zapobiega toksyczności wywoływanej Aβ
    4


    Kuboyama T, Tohda C, Komatsu K. Withanoside IV and its active metabolite, sominone, attenuate Abeta(25-35)-induced neurodegeneration. Eur J Neurosci. 2006 Mar;23(6):1417-26

    ×
  • podnosi poziom białka BDNF (ang. Brain Derived Neurotrophic Factor), który usprawnia plastyczność synaptyczną, promuje powstawanie nowych komórek nerwowych i nasila ich regenerację (zwiększa powstawanie struktur odpowiedzialnych za odbiór sygnałów nerwowych – kolców dendrytycznych)
    5


    Konar A, Shah N, Singh R, et al. Protective role of Ashwagandha leaf extract and its component withanone on scopolamine-induced changes in the brain and brain-derived cells. PLoS One. 2011;6(11):e27265. doi:10.1371/journal.pone.0027265

    ×
  • usprawnia regenerację komórek nerwowych (zwiększa poziom białka PSD-95, aktywuję szlak zależny od kinazy Akt). Przyczynia się do odbudowy neurytów
    6,4


    Kuboyama T, Tohda C, Komatsu K. Neuritic regeneration and synaptic reconstruction induced by withanolide A. Br J Pharmacol. 2005;144(7):961–971;
    Kuboyama T, Tohda C, Komatsu K. Withanoside IV and its active metabolite, sominone, attenuate Abeta(25-35)-induced neurodegeneration. Eur J Neurosci. 2006 Mar;23(6):1417-26

    ×
  • korzystnie wpływa na różnicowanie się astrocytów – komórek glejowych, które wspierają funkcjonowanie neuronów
    7


    Tohda C, Kuboyama T, Komatsu K. Search for natural products related to regeneration of the neuronal network. Neurosignals. 2005;14(1-2):34-45

    ×
  • chroni komórki nerwowe przed śmiercią spowodowaną toksycznością neuroprzekaźnika pobudzającego (glutaminianu). Jego nadmiar obserwowany jest w chorobie Alzheimera i prowadzi do degeneracji neuronów
    8,9,10


    Kataria H, Wadhwa R, Kaul SC, Kaur G. Water extract from the leaves of Withania somnifera protect RA differentiated C6 and IMR-32 cells against glutamate-induced excitotoxicity. PLoS One. 2012;7(5):e37080.
    9. Kumar P, Singh R, Nazmi A, Lakhanpal D, Kataria H, Kaur G. Glioprotective effects of Ashwagandha leaf extract against lead induced toxicity. Biomed Res Int. 2014;2014:182029. doi: 10.1155/2014/182029. Epub 2014 May 28.
    10. Kumar G, Patnaik R. Inhibition of Gelatinases (MMP-2 and MMP-9) by Withania somnifera Phytochemicals Confers Neuroprotection in Stroke: An In Silico Analysis. Interdiscip Sci. 2018 Dec;10(4):722-733

    ×

Działanie antyoksydacyjne

Ashwagandha niweluje negatywne skutki stresu oksydacyjnego (braku równowagi pomiędzy wytwarzaniem reaktywnych form tlenu i azotu a ilością związków, które mają zdolność do ich usuwania). Ma to ogromne znaczenie w kontekście układu nerwowego. Mózg, będąc organem zbudowanym w  większości z tłuszczy, jest bardzo podatny na uszkodzenia spowodowane utlenianiem lipidów (ich peroksydację).  Ponadto, jako narząd o wysokim potencjale wytwarzania energii, jest narażony na szkodliwe działanie reaktywnych form tlenu (osłonki mielinowe, umożliwiające szybsze przekazywanie sygnałów pomiędzy neuronami także zbudowane są z lipidów).  Ekstrakt z Ashwagandhy istotnie zwiększa poziom antyoksydantów –  związków niwelujących uszkodzenia spowodowane wolnymi rodnikami. Zwiększa całkowitą zdolność antyoksydacyjną organizmu.

Mechanizm
  • zwiększa stężenie i aktywność enzymów antyoksydacyjnych – dysmutazy ponadtlenkowej, katalazy i peroksydazy glutationowej
    1


    Bhattacharya A, Ghosal S, Bhattacharya SK. Anti-oxidant effect of Withania somnifera glycowithanolides in chronic footshock stress-induced perturbations of oxidative free radical scavenging enzymes and lipid peroxidation in rat frontal cortex and striatum. J Ethnopharmacol. 2001 Jan;74(1):1-6

    ×
  • podnosi poziom zredukowanej formy glutationu – GSH (jego aktywnej postaci) oraz obniża poziom szkodliwych azotynów
    2


    Chaurasia SS, Panda S, Kar A. Withania somnifera root extract in the regulation of lead-induced oxidative damage in male mouse. Pharmacol Res. 2000 Jun;41(6):663-6

    ×
  • istotnie hamuje utlenianie lipidów pod wpływem negatywnego działania reaktywnych form tlenu – ich peroksydację
    2


    Chaurasia SS, Panda S, Kar A. Withania somnifera root extract in the regulation of lead-induced oxidative damage in male mouse. Pharmacol Res. 2000 Jun;41(6):663-6

    ×
  • hamuje neuronalną syntazę tlenku azotu (nNOS), dzięki czemu zmniejsza toksyczny dla komórek nadmiar tlenku azotu
    3


    Bhatnagar M, Sharma D, Salvi M. Neuroprotective effects of Withania somnifera dunal.: A possible mechanism. Neurochem Res. 2009 Nov;34(11):1975-83. doi: 10.1007/s11064-009-9987-7. Epub 2009 May 15

    ×

Wpływ na neuroprzekaźniki

Ashwagandha wykazuje działanie zwiększające poziom neuroprzekaźników odpowiedzianych za pamięć, nastrój i motywację. Podnosi także ilość związków hamujących i uspokajających układ nerwowy. Zapobiega nadmiarowi głównego neuroprzekaźnika pobudzającego, chroniąc komórki nerwowe przed jego szkodliwym działaniem i przedłużającą się aktywnością

Mechanizm
  • hamuje uwalnianie kortykosteronu (zmniejszając poziom kortyzolu w organizmie) i zmniejsza poziom i aktywność enzymu rozkładającego acetylocholinę (acetylocholinesterazę) – umożliwia dłuższe pozostanie acetylocholiny w synapsie
    3


    Bhatnagar M, Sharma D, Salvi M. Neuroprotective effects of Withania somnifera dunal.: A possible mechanism. Neurochem Res. 2009 Nov;34(11):1975-83. doi: 10.1007/s11064-009-9987-7. Epub 2009 May 15

    ×
  • aktywuje receptory GABA – wpływa uspokajająco na układ nerwowy
    12,13


    Kumar A, Kalonia H. Effect of Withania somnifera on Sleep-Wake Cycle in Sleep-Disturbed Rats: Possible GABAergic Mechanism. Indian J Pharm Sci. 2008;70(6):806–810;
    Mehta AK, Binkley P, Gandhi SS, Ticku MK. Pharmacological effects of Withania somnifera root extract on GABAA receptor complex. Indian J Med Res. 1991 Aug;94:312-5

    ×
  • podobnie jak niektóre leki przecwidepresyjne wpływa na wzrost aktywnośći receptorów serotoninowych  5-HT.   Swoje działanie przeciwdepresyjne zawarte w Ashwagandzie związki zawdzięczają oddziaływaniom z receptorami α-adrenergicznymi, których pobudzenie związane jest z częścią współczulną autonomicznego układu nerwowego (pobudzeniem organizmu)
    14


    Tripathi AK, Dey S, Singh RH, Dey PK. Alterations in the sensitivity of 5(th) receptor subtypes following chronic asvagandha treatment in rats. Anc Sci Life. 1998;17(3):169–181

    ×

Wsparcie układu odpornościowego

Ekstrakt z Ashwagandhy wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego – zmniejszają stan zapalny organizmu, mogą zwiększać odpowiedź komórkową (pierwszego kontaktu) oraz ilość i funkcjonowanie komórek odpornościowych.

Mechanizm
  • nasila proces namnażania limfocytów B (wytwarzających przeciwciała) i T (odpowiedzianych za komórkową odpowiedź immunologicznych) oraz zwiększa odpowiedź cytotoksyczną układu odpornościowego – aktywację komórek NK (ang. Natural Killer)
    17


    Mikolai J, Erlandsen A, Murison A, Brown KA, Gregory WL, Raman-Caplan P, Zwickey HL. In vivo effects of Ashwagandha (Withania somnifera) extract on the activation of lymphocytes. J Altern Complement Med. 2009 Apr;15(4):423-30

    ×
  • stymuluje aktywność cytokin (białek wpływających na wzrost, namnażanie i pobudzenie komórek biorących udział w odpowiedzi odpornościowej)  oraz komórek CD4 i CD8 układu odpornościowego
    18


    Bani S, Gautam M, Sheikh FA, Khan B, Satti NK, Suri KA, Qazi GN, Patwardhan B. Selective Th1 up-regulating activity of Withania somnifera aqueous extract in an experimental system using flow cytometry. J Ethnopharmacol. 2006 Aug 11;107(1):107-15

    ×
  • zmniejsza poziom markera stresu komórkowego i stanu zapalnego – białka C-reatywnego
    19


    Khan MA, Subramaneyaan M, Arora VK, Banerjee BD, Ahmed RS. Effect of Withania somnifera (Ashwagandha) root extract on amelioration of oxidative stress and autoantibodies production in collagen-induced arthritic rats. J Complement Integr Med. 2015 Jun;12(2):117-25

    ×

Działanie regulujące gospodarkę węglowodanową i lipidową

Ekstrakt z Ashwagandy reguluje poziom cukru i tłuszczu we krwi. Normalizuje poziom cholesterolu, uwrażliwia tkanki na działanie insuliny (może zmniejszać insulinooporność).

Mechanizm
  • zmniejsza stężenie glukozy we krwi poprzez zwiększenie jej wychwytu przez komórki
    22


    Andallu B, Radhika B. Hypoglycemic, diuretic and hypocholesterolemic effect of winter cherry (Withania somnifera, Dunal) root. Indian J Exp Biol. 2000 Jun;38(6):607-9

    ×
  • przyczynia się  do spadku cholesterolu w surowicy krwi i  triglicerydów
    22


    Andallu B, Radhika B. Hypoglycemic, diuretic and hypocholesterolemic effect of winter cherry (Withania somnifera, Dunal) root. Indian J Exp Biol. 2000 Jun;38(6):607-9

    ×

Działanie synergistyczne

Ashwagandha + Rhodiola

  1. Działanie neuroprotekcyjne, usprawniające funkcjonowanie mózgu :
  • wpływ na poziom BDNF
  • usprawnianie plastyczności mózgu i funkcji poznawczych
  • wspomaganie powstawania i regeneracji nowych neuronów
  • ochrona komórek nerwowych przed uszkodzeniem
  1. Wpływ na neuroprzekaźniki:
  • zwiększanie poziomu serotoniny
  1. Działanie zmniejszające uszkodzenia występujace w chorobie Alzheimera
  2. Działanie antystresowe – zmniejszanie uwalniania kortykosteroidów

Ashwagandha + Cognizin

  1. Działanie neuroprotekcyjne, usprawniające funkcjonowanie mózgu:
  • hamowanie śmierci neuronów
  • działanie antyoksydacyjne
  1. Wpływ na neuroprzekaźniki:
  • zwiększanie ilosć dostępnej acetylocholiny, usprawnianie zdolności zapamiętywania, zdolności poznawczych, koncentracji – działa synergistycznie z innymi związkami hamującymi rozkład acetylocholiny przez acetylocholinesterazę

Ashwagandha + Bacopa Monnieri

  1. Działanie neuroprotekcyjne, usprawniające funkcjonowanie mózgu:
  • zwiększenie poziomu czynnika BDNF, stymulowanie powstawania nowych neuronów
  • usprawnianie plastyczności mózgu
  • zmniejszanie stresu oksydacyjnego, działanie antyoksydacyjne i ochronne wobec neuronów
  • zmniejszanie degradacji neuronów występującej w chorobie Alzheimera
  1. Wpływ na neuroprzekaźniki:
  • zwiększanie ilosć dostępnej acetylocholiny, usprawnianie zdolności zapamiętywania, zdolności poznawczych, koncentracji
  • zwiększanie poziomu serotoniny
  1. Działanie antystresowe – zmniejszanie uwalniania kortykosteroidów
  2. Regulacja gospodarki węglowodanowej

Badania

Badanie dotyczące wpływu Ashwagandhy na redukcję stresu i niepokoju u dorosłych. Zobacz badanie
Badanie dotyczące wpływu Ashwagandhy na regulację masy ciała, opisujące jej działanie obniżające poziom kortyzolu w organizmie. Zobacz badanie
Materiał opracowany przez:
dr Joanna Podgórska

Doktor nauk biologicznych w dyscyplinie biochemia (ze specjalnością neurochemia) Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Konsultant naukowy, autorka publikacji naukowych, popularno-naukowych, monografii, artykułów o tematyce medycznej i dietetycznej oraz materiałów edukacyjnych. Absolwentka Dietetyki Sportowej na Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie oraz studiów podyplomowych Akademii Leona Kozminskiego w Warszawie na kierunku Prowadzenie i Monitorowanie Badan Klininczych.

Adam Bartkiewicz

Absolwent Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, zainteresowany optymalizacją mózgu, biohackingiem i lifehackingiem. Wierzy, że zdrowe ciało i dobre życie zależą od zdrowia mózgu.

SPIS TREŚCI:
Wybierz substancję:
ALCAR
Aminokwas
Ashwagandha
Adaptogen
Bacopa monnieri
Adaptogen
Cognizin
CDP-cholina
Kurkumina
Adaptogen
L-teanina
Aminokwas
L-tyrozyna
Aminokwas
Lion's mane
Adaptogen
Reishi
Adaptogen
Rhodiola Rosea
Adaptogen