MENU

Bacopa monnieri

Nazwa: Bakopa drobnolistna, brahmi

Klasa: nootrop, adaptogen, anksjolityk, antyoksydant

Skąd: Azja

Jak wygląda: pnące, wieloletnie ziele z rodziny babkowatych; drobne, białe kwiaty, osiągające do 60 cm wysokości, rosnące na podmokłych terenach

Co to: Zioło tradycyjnie stosowane w medycynie ajurwedyjskiej w leczeniu stanów lękowych, depresji, także jako substancja o działaniu przeciwzapalnym i oczyszczającym krew

Surowiec leczniczy: cała roślina

Skład surowca leczniczego: bakozydy A i B, , brahmina, bakozyna, apigenina, luteolina, kwercetyna, beta-sitosterole

Właściwości: poprawia zdolności poznawcze, częściowo poprzez redukowanie napięcia lękowego (tu w badaniach działanie efektywne także doraźnie). Może wspierać procesy pamięciowe zarówno u osób zdrowych, jak i spowalniać postępujące pogorszenie funkcji poznawczych. Działanie optymalne przy przyjmowaniu przez minimum 4 tygodnie.  Rozpuszczalna w tłuszczach, zaleca się przyjmowanie razem z posiłkiem.

Mechanizmy neuroprzekaźnictwa: Poprawia ukrwienie mózgu, oddziałuje na receptory dopaminergiczne, serotoninergiczne, oraz cholinergiczne. W modelach laboratoryjnych usprawnia przekaźnictwo synaptyczne poprzez wspomaganie wzrostu zakończeń komórek nerwowych – dendrytów. Oddziałuje na enzym hydroksylazy tryptofanowej (TPH2), co ma wpływ na przekaźnictwo serotoninergiczne i utrwalanie śladów pamięciowych. Poprzez blokowanie acetylocholinesterazy (enzymu rozkładającego acetylocholinę) poprawia aktywność układu cholinergicznego. Normalizuje aktywność układu dopaminergicznego. Stabilizuje błony komórkowe poprzez blokowanie kanałów sodowych. Zwiększa ekspresję genu kodującego receptory metabotropowe mGluR8– dzięki czemu może redukować nadmierne pobudzenie w obwodowym układzie nerwowym.

Badania

Zdrowie mózgu

Bacopa wykazuje właściwości sprzyjające proliferacji rozgałęzień i skrzyżowań dendrytycznych (rozrostowi sieci neuronalnych), co może prowadzić do poprawy funkcji pamięciowych. Efekt zanotowano przy suplementacji 4 i 6-tygodniowej. Proliferacja zauważalna w rejonach mózgu powiązanych z pamięcią, tj. w obrębie hipokampa i części podstawno-bocznej ciała migdałowatego.

Badania nad bacopą odnotowały efekt redukcji stanów zapalnych w strukturach neuronalnych – co nazwano „efektem przeciwstarzeniowym” bacopy. Co więcej, obniżyła poziom prozapalnych interleukin beta i tnf-alfa, których nadmiar wiąże się z postępującymi procesami starzenia.

Profilaktyka chorób neurodegeneracyjnych

Zauważono, że Bacopa zapobiega odkładaniu się białek amyloidowych, co potencjalnie może znaleźć zastosowanie w profilaktyce choroby Alzheimera. W badaniach laboratoryjnych Bacopa odwracała neurotoksyczne działanie rotenonu– a więc chroniła komórki przed destrukcyjnym wpływem substancji zewnętrznej, uruchamiającej procesy oksydacyjne.

Bacopa wykazuje działanie protekcyjne na receptory dopaminergiczne; zauważono, że w przypadku choroby Parkinsona może zapobiegać nadmiernej utracie, jak i nadmiernej produkcji tego neuroprzekaźnika. Działanie normalizujące odbywa się częściowo poprzez regulację gospodarki kwasu glutaminowego, który kieruje wzbudzaniem neuronów.

W modelach zwierzęcych, odwzorowujących procesy degeneracyjne w chorobie Alzheimera, po suplementacji Bacopą odnotowano spowolnienie tempa obumierania neuronów.

Antyoksydacja

W badaniach bacopa zwiększała niemal 2.5-krotnie poziom enzymatycznych antyoksydantów komórkowych – nadtlenku dysmutazy i peroksydazy glutationowej – w obszarze hipokampa, kory czołowej i ciała prążkowanego.

Wykazuje także właściwości chelatujące, redukując szkody oksydacyjne wynikające z ekspozycji organizmu na nadmierne poziomy metali ciężkich, takich, jak aluminium i rtęć.

Pamięć i funkcje poznawcze

U osób zdrowych Bacopa wykazuje działanie wspierające utrzymywanie w pamięci nowych informacji i zmniejszające tempo tracenia już przyswojonych wiadomości

Ponadto przyjmowanie Bacopy znacząco przyspieszyło tempo przepracowywania informacji wizualnych i konsolidacji (utrwalania) śladów pamięciowych – przy czym maksymalne efekty odnotowano po 12 tygodniach suplementacji.

Pozytywny wpływ Bacopy zauważono także w zakresie poprawy uczenia werbalnego i przypominania informacji po odroczeniu.

Na poprawę sprawności poznawczej mają wpływ wazodylatacyjne wlaściwości Bacopy. Rozszerzenie naczyń krwionośnych skutkuje zwiększeniem dopływu krwi do mózgu – według pomiarów w tym badaniu, nawet o 25%.

Stres i samopoczucie

Bacopa redukuje ekspresję biomarkera stresu – białka HSP70, produkowanego przez komórkę w odpowiedzi na zagrażające warunki zewnętrzne. Tym samum przywraca wzbudzenie rejonów hipokampa, kory i móżdżku do wartości równych 50 lub 100 procentom wyjściowych.

W badaniach wykazano także pozytywny wpływ Bacopy na podniesienie poziomu serotoniny, a dokładnie – na  ekpresję mRNA transportera serotoniny.

Wnioski sugerują, że Bacopa ma właściwości normalizujące aktywność receptorów serotoninowych w móżdżku i hipokampie.

W sytuacjach przewlekłego stresu, Bacopa zapobiega spadkom poziomów serotoniny, dopaminy i adrenaliny.

Poprawia także parametry uczenia się asocjacyjnego w toku  12-tygodniowej suplementacji.

Składnik aktywny Bacopy – bakozyd A – wykazuje działanie redukujące nadmierne wzbudzenie w obwodowym układzie nerwowym w epilepsji poprzez oddziaływanie na receptory GABAnergiczne w hipokampie i ciele prążkowanym.

Wpływ na układ pokarmowy

Bakozyd A wykazuje działanie ochronne i regenerujące na błonę śluzową żołądka, a także potencjalnie chroniące przez choroba wrzodową układu pokarmowego wywołana przez leki, silny stres i bakterie z grupy helicobacter pylori.