MENU

GABA

Nazwa: Kwas gamma-aminomasłowy

Klasa: Nootrop

Skąd: Występuje powszechnie w organizmie człowieka, jego największe stężenie jest w móżdżku, prążkowiu oraz w istocie czarnej i szarej przy wodociągu mózgu. W jedzeniu GABA wytwarzany jest głównie przez bakterie fermentacji mlekowej.

Co to: Organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów powstały w wyniku dekarboksylacji kwasu glutaminowego. Jest jednym z silniejszych neuroaktywnych peptydów w ludzkiej tkance mózgowej, głównym hamującym neuroprzekaźnikiem ośrodkowego układu nerwowego, podnoszącym próg pobudliwości komórki. Równoważy pobudzające działanie takich przekaźników jak glutaminian czy acetylocholina. Reguluje aktywność neuronów i powoduje hiperpolaryzację błony komórkowej.

Właściwości: GABA zmniejsza pobudliwość i rozluźnia mięśnie. Obniża stany lękowe. Działa relaksująco i wpływa na jakość snu. Ma również działanie pobudzające w stanach patologicznych, np. w padaczce oraz działa pobudzająco na dojrzałe komórki układu neuroendokrynnego.

Mechanizmy neuroprzekaźnictwa

GABA pełni rolę bufora równoważącego impulsy pobudzające hamującymi, kiedy mózg jest nadmiernie pobudzony. Kwas gamma-aminomasłowy przyłącza się do specyficznych dla siebie receptorów i zostają otwarte kanały jonowe, które migrują, w następstwie czego dochodzi do hiperpolaryzacji błony i utrudnione staje się powstanie potencjału czynnościowego. GABA zwiększa próg pobudliwości komórek nerwowych, a co za tym idzie słabsze impulsy nie są przewodzone. Funkcjonuje także w opozycji do wzbudzającego kwasu glutaminowego.

Badania

 Lęk

Badanie oceniające wpływ przyjmowania GABA na fale mózgowe u 13 pacjentów wskazało, że po 60 min od podania, kwas gamma-aminomasłowy znacznie zwiększył fale alfa i zmniejszył fale beta, przez co GABA może nie tylko poprawiać nastrój, ale i zmniejszać natężenie stanów lękowych.

Stres

Przeprowadzono badanie na 8 osobach z zaburzeniami lękowymi fobicznymi. Ochotnicy byli poddawani działaniu czynnika środowiskowego wywołującego stres. W trakcie zbadano u nich poziom immunoglobuliny A w ślinie. Okazało się, że w grupie, która otrzymała placebo, odnotowano znaczny spadek poziomu IgA, a w grupie przyjmującej GABA IgA miało wyższe wartości. Badanie wykazało zatem, że GABA może działać jako naturalny środek utrzymujący normalne funkcjonowanie układu odpornościowego w sytuacji stresowej czy lękowej.

Zaburzenia snu

W badaniu na 18 pacjentach z zaburzeniami snu poddanych skojarzonej formule aminokwasowej wykazano, że preparat zawierający GABA skraca czas zasypiania, a także wydłuża i poprawia jakość snu. (W grupie aktywnej podstawowy czas zasypiania wynosił 32,3 minuty i skrócił się do 19,1 minut. Wydłużył się również sam sen z 5 godzin do 6,83. Z kolei u pacjentów  przyjmujących placebo czas wyjściowy zasypiania wynosił 34,8 min i skrócił się do 33,1 min, a sam sen trwał 7,17 +/- 7,6 godzin w porównaniu z 7,11 ± 3,67).

 Hormon wzrostu

Przeprowadzone badania pokazują, że GABA ma zdolność wpływania na wydzielanie hormonu wzrostu i prolaktyny. Po doustnym podaniu podwyższeniu ulegają: immunoreaktywny hormon wzrostu (irGH) i immunofunkcyjny hormon wzrostu (ifGH).

W badaniu, w którym wzięło udział 11 trenujących mężczyzn w wieku 18-30 lat wykazano, że w powiązaniu z wykonywaniem ćwiczeń wytrzymałościowych, GABA wpływa na znaczne zwiększenie poziomu immunofunkcjonalnego i  immunoreaktywnego hormonu wzrostu.

Funkcje poznawcze

Osoby, którym zlecono rozwiązywanie zadań arytmetycznych i podawano dawkę GABA wykonały je poprawniej i z mniejszym odczuwalnym poziomem stresu niż grupa bez suplementacji.

Układ trawienny

Receptory GABAnergiczne znajdują się także w jelitowym układzie nerwowym – gdzie GABA bierze udział w modulowaniu reakcji na zaburzenia neuroimmunologiczne, tym samym wpływając normalizująco na  aktywność motoryczną i wydzielniczą układu trawiennego.