Kurkumina

W medycynie naturalnej ceniona była już tysiące lat temu, a spektrum jej zastosowań było niezwykle szerokie. Przyciąga uwagę naukowców i klinicystów jako tak zwany nutraceutyk oraz związek, który sam w sobie lub w postaci pochodnych może znaleźć zastosowanie w klinice – jako lek. Kurkumina wykazuje silne działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, a także udowodniony wpływ na układ nerwowy. Chroni komórki nerwowe przed uszkodzeniem i korzystnie wpływa na nastrój.

Właściwości

Kurkumina jest głównym naturalnym polifenolem występującym w kłączu Curcuma longa (kurkuma) i w innych Curcuma spp. Zaliczana jest do flawonoidów, czyli związków o niezwykle silnym potencjalne prozdrowotnym.

Kategorie działania

Działanie neuroprotekcyjne

Kurkumina chroni komórki nerwowe – zmniejsza uszkodzenia spowodowane działaniem wolnych rodników tlenowych, niweluje toksyczne działanie substancji uszkadzających neurony i może zapobiegać powstawaniu zmian w mózgu, które są typowe dla choroby Alzheimera.

Mechanizm
  • chroni neurony przed szkodliwym działaniem nadmiaru glutaminianu (tzw. ekscytotoksycznością glutaminianu) zwiększając poziom BDNF i aktywując ścieżkę sygnałową BDNF/TrkB. Zwiększa przeżywalność komórek, zmniejszając proces apoptozy
    1


    Wang R, Li YB, Li YH, Xu Y, Wu HL, Li XJ. Curcumin protects against glutamate excitotoxicity in rat cerebral cortical neurons by increasing brain-derived neurotrophic factor level and activating TrkB. Brain Res. 2008 May 19;1210:84-91

    ×
  • zwiększa przeżywalność komórek nerwowych, zmniejszając proces apoptozy (ich programowanej śmierci)
    21


    Przybylska S. (2015). Kurkumina – prozdrowotny barwnik kurkumy. Problemy Higieny i Epidemiologii, 96, 2, 414-420

    ×
  • korzystnie wpływa na powstawanie nowych neuronów, czyli tzw. neurogenezę nawet w dorosłym mózgu
    22


    Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers. Shoba G, Joy D, Joseph T, Majeed M, Rajendran R, Srinivas PS Planta Med. 1998 May; 64(4):353-6

    ×
  • niweluje uszkodzenia mózgu, które towarzyszą chorobie Alzheimera – zapobiega agregacji amyloidu-β i powstawaniu jego złogów w mózgu, przenika przez barierę krew-mózg (BBB), dociera do neuronów i chroni je przed toksycznym działaniem β-amyloidu i białka Tau. Wiążąc się do amyloidu-β zapobiega jego agregacji
    23


    Li L, Braiteh FS, Kurzrock R (2005) Liposome-encapsulated curcumin: in vitro and in vivo effects on proliferation, apoptosis, signaling, and angiogenesis. Cancer 104: 1322-1331

    ×

Działanie antyoksydacyjne

Kurkumina, jako związek z grupy flawonoidów wykazuje niezwykle silne i udokumentowane działanie zwiększające potencjał antyoksydacyjny organizmu. Łagodzi negatywne skutki stresu oksydacyjnego, zmniejsza poziom wolnych rodników i usprawnia działanie antyoksydantów komórkowych. Jej działanie antyoksydacyjne skutkuje poprawą funkcjonowania zarówno mózgu jak i całego organizmu.

Mechanizm
  • niweluje szkodliwe działanie związków o charakterze prooksydacyjnym (anionorodnika ponadtlenkowego i rodnika hydroksylowego), zmniejszając powstawanie wolnych rodników tlenowych. Zwiększa poziom glutationu (GSH) w komórce
    8


    Biswas SK, McClure D, Jimenez LA, Megson IL, Rahman I. Curcumin induces glutathione biosynthesis and inhibits NF-kappaB activation and interleukin-8 release in alveolar epithelial cells: mechanism of free radical scavenging activity. Antioxid Redox Signal. 2005 Jan-Feb;7(1-2):32-41

    ×
  • obniża poziom tlenku azotu (NO), który reagując z anionorodnikiem ponadtlenkowym tworzy peroksynitryl. Związek ten jest szkodliwym dla komórki utleniaczem
    9


    Brouet I, Ohshima H. Curcumin, an anti-tumour and anti-inflammatory agent, inhibits induction of nitric oxide synthase in activated macrophages. Biochem Biophys Res Commun. 1995;206:533–540

    ×

Działanie przeciwzapalne

Dzięki swojemu potencjałowi antyoksydacyjnemu oraz zmniejszeniu poziomu białka NF – kB, kurkumina wpływa na ograniczenie wytwarzania cytokin prozapalnych. Dzięki temu może mieć znaczenie w zapobieganiu chorobom neurodegeneracyjnym, autoimmunologicznym, chorobom zapalnym stawów czy otyłości.

Mechanizm
  • hamuje aktywację czynnika transkrypcyjnego NF-κB a co za tym idzie zmniejsza działanie cyklooksygneazy (COX-2) , która aktywowana jest pod wpływem czynników zapalnych. COX-2 aktywuje syntezę prostanoidów (prostaglandyn, prostacyklin i tromboksanów) z kwasu arachidonowego. Ponieważ prostanoidy są istotnymi czynnikami zaangażowanymi w przebieg procesu zapalnego (wpływają m.in. na powstawanie obrzęku, gorączki, bólu), w lecznictwie wykorzystuje się związki mające zdolność hamowania aktywności cyklooksygenzy, są to niesteroidowe leki przeciwzapalne. W badaniach kurkumina wykazuje silniejsze działanie przeciwzapalne niż aspiryna i ibuprofen
    11


    Zhuang W, Long L, Zheng B, Ji W, Yang N, Zhang Q, Liang Z. Curcumin promotes differentiation of glioma-initiating cells by inducing autophagy. Cancer Sci. 2012 Apr;103(4):684-90

    ×
  • zwiększa stężenie kwasu dokozaheksanowego (DHA), który należy do wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega-3. Kwasy omega-3 wykazują silne działanie przeciwzapalne. Kurkumina zwiększa syntezę DHA z jej prekursora, kwasu α-linolenowego (C18: 3 n-3; ALA) i podnosi poziom enzymów zaangażowanych w syntezę DHA (takich jak FADS2 i elongazy 2) zarówno w wątrobie, jak i mózgu
    12


    Wilken R, Veena MS, Wang MB, Srivatsan ES. Curcumin: A review of anti-cancer properties and therapeutic activity in head and neck squamous cell carcinoma. Mol Cancer. 2011 Feb 7;10:12. doi: 10.1186/1476-4598-10-12

    ×
  • wykazuje działanie zmniejszające aktywację komórek układu odpornościowego – neutrofili, wpływa korzystnie na synowiocyty – komorki błony maziowej torebki stawowej i zmniejsza angiogenezę – tworzenie się nowych naczyń krwionośnych w procesie nowotworzenia
    2


    Jackson JK, Higo T, Hunter WL, Burt HM. The antioxidants curcumin and quercetin inhibit inflammatory processes associated with arthritis. Inflamm Res. 2006 Apr;55(4):168-75

    ×
  • zmniejsza poziom markerów stanu zapalnego – IL-1beta, IL-6, sVCAM1 (rozpuszczalna cząstka adhezyjna śródbłonka naczyniowego) i ESR (wskaźnik sedymentacji erytrocytów)
    3


    Belcaro G, Cesarone MR, Dugall M, Pellegrini L, Ledda A, Grossi MG, Togni S, Appendino G. Efficacy and safety of Meriva®, a curcumin-phosphatidylcholine complex, during extended administration in osteoarthritis patients. Altern Med Rev. 2010 Dec;15(4):337-44

    ×
  • zmniejsza poziom czynnika TNFalfa (czynnik martwicy nowotworów) oraz IL-8, które aktywują czynnik transkrypcyjny NF-κB
    6


    Biswas SK, McClure D, Jimenez LA, Megson IL, Rahman I. Curcumin induces glutathione biosynthesis and inhibits NF-kappaB activation and interleukin-8 release in alveolar epithelial cells: mechanism of free radical scavenging activity. Antioxid Redox Signal. 2005 Jan-Feb;7(1-2):32-41

    ×

Działanie przeciwdepresyjne i poprawiające nastrój

Kurkumina działa korzystnie na syntezę neuroprzekaźników odpowiedzialnych za nastrój i równowagę emocjonalną, wpływa na tworzenie nowych komórek nerwowych i ich dobrą jakość (udokumentowano, że w depresji ilość neuronów ulega zmniejszeniu).

Mechanizm
  • hamuje działanie monoaminooksydaz (MAO-A i MAO-B), czyli enzymów katalizujących rozkład neuroprzekaźników monoaminowych (serotoniny, noradrenaliny oraz dopaminy). W efekcie zwiększa ich stężenie w mózgu
    14


    Kulkarni SK, Bhutani MK, Bishnoi M. Antidepressant activity of curcumin: involvement of serotonin and dopamine system. Psychopharmacology (Berl). 2008 Dec;201(3):435-42

    ×
  • stymuluje tworzenie nowych komórek (neurogenezę) w mózgu, głównie w obszarze hipokampa, co ma istotne znaczenie w leczeniu chorób dotyczących zaburzeń psychotycznych
    15


    Dong S, Zeng Q, Mitchell ES, et al. Curcumin enhances neurogenesis and cognition in aged rats: implications for transcriptional interactions related to growth and synaptic plasticity. PLoS One. ;7(2):e31211

    ×
  • zwiększa stężenie kwasów DHA w organizmie, których deficity związane są m.in. z występowaniem depresji
    16


    Wu A, Noble EE, Tyagi E, Ying Z, Zhuang Y, Gomez-Pinilla F. Curcumin boosts DHA in the brain: Implications for the prevention of anxiety disorders. Biochim Biophys Acta. 2015 May;1852(5):951-61. doi: 10.1016/j.bbadis.2014.12.005. Epub 2014 Dec 27

    ×

Działanie regulujące gospodarkę węglowodanową

Kurkumina reguluje poziom cukru we krwi, uwrażliwia komórki na działanie insuliny i aktywuje komórkowe szlaki sygnałowe odpowiedzialne za prawidłowy metabolizm glukozy i lipidów.

Mechanizm
  • hamuje proces glukoneogenezy, czyli powstawania glukozy z niebiałkowych źródeł. Zmniejsza poziom wolnokrążącej glukozy we krwi. Wykazuje działanie zbliżone do metforminy
    19


    Kim T, Davis J, Zhang AJ, He X, Mathews ST. Curcumin activates AMPK and suppresses gluconeogenic gene expression in hepatoma cells. Biochem Biophys Res Commun. 2009 Oct 16;388(2):377-82

    ×
  • aktywuje kinazę AMPK, której działanie jest korzystne w kontekście promowania autofagii oraz długowieczności. Białko to ulega aktywacji w wyniku braku składników odżywczych (pożywienia). AMPK bierze udział w wielu procesach metabolicznych organizmu, w tym w regulacji metabolizmu glukozy, białek i tłuszczów, oraz jest uważany za jeden z głównych czynników odpowiedzialnych za homeostazę energetyczną ustroju
    19


    Kim T, Davis J, Zhang AJ, He X, Mathews ST. Curcumin activates AMPK and suppresses gluconeogenic gene expression in hepatoma cells. Biochem Biophys Res Commun. 2009 Oct 16;388(2):377-82

    ×
  • aktywuje receptor PPAR-γ, który jest czynnikiem transkrypcyjnymi warunkującym prawidłowy metabolizm glukozy i lipidów, wrażliwość tkanek na insulinę, przebieg procesów zapalnych, odpowiedź immunologiczną oraz podziały i różnicowanie komórek
    20


    Activation of PPAR{gamma} by curcumin inhibits Moser cell growth and mediates suppression of gene expression of cyclin D1 and EGFR. Chen A, Xu J Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2005 Mar; 288(3):G447-56

    ×

Działanie synergistyczne

Kurkumina + Lion`s Mane

  1. Działanie neuroprotekcyjne:
  • zwiększenie poziomu BDNF
  • zmniejszenie śmierci neuronów
  • korzystny wpływ na neurogenezę
  • zmniejszenie degeneracji neuronów występującej w chorobie Alzheimera
  1. Działanie przeciwzapalne, wsparcie układu odpornościowego

Kurkumina + Reshi

  1. Działanie neuroprotekcyjne:
  • zwiększenie poziomu BDNF
  • zmniejszenie śmierci neuronów
  • korzystny wpływ na neurogenezę
  • wsparcie regeneracji neuronów , przeżywalności komórek
  • zmniejszenie degradacji neuronów występującej w chorobie Alzheimera
  1. Działanie antyoksydacyjne
  2. Działanie przeciwzapalne, wsparcie układu odpornościowego
  3. Regulacja gospodarki węglowodanowej

Badania

Badanie pokazujące przeciwzapalne działanie Kurkuminy poprzez obniżenie poziomu cytokin prozapalnych u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. Zobacz badanie
Materiał opracowany przez:
dr Joanna Podgórska

Doktor nauk biologicznych w dyscyplinie biochemia (ze specjalnością neurochemia) Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Konsultant naukowy, autorka publikacji naukowych, popularno-naukowych, monografii, artykułów o tematyce medycznej i dietetycznej oraz materiałów edukacyjnych. Absolwentka Dietetyki Sportowej na Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie oraz studiów podyplomowych Akademii Leona Kozminskiego w Warszawie na kierunku Prowadzenie i Monitorowanie Badan Klininczych.

Adam Bartkiewicz

Absolwent Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, zainteresowany optymalizacją mózgu, biohackingiem i lifehackingiem. Wierzy, że zdrowe ciało i dobre życie zależą od zdrowia mózgu

SPIS TREŚCI:
Wybierz substancję:
ALCAR
Aminokwas
Ashwagandha
Adaptogen
Bacopa monnieri
Adaptogen
Cognizin
CDP-cholina
Kurkumina
Adaptogen
L-teanina
Aminokwas
L-tyrozyna
Aminokwas
Lion's mane
Adaptogen
Reishi
Adaptogen
Rhodiola Rosea
Adaptogen